با ما همراه باشید

کتابخانه نرم خبر

بررسی فصل مشترک روابط ایران و مغولستان در کتاب «آثار موزه ایلخانی»

منتشر شده

در

آثار فرهنگی، هنری موزه ایلخانی ایران - مراغه

کتاب «آثار فرهنگی، هنری موزه ایلخانی ایران – مراغه» که به معرفی تخصصی دوره دوم حضور مغول‌ها در ایران می‌پردازد، فصل مشترکی در تقویت روابط کنونی ایران و مغولستان به شمار می‌رود و آیین رونمایی از آن فردا، سه‌شنبه برگزار می‌شود.

متن این کتاب چهارزبانه به زبان‌های فارسی، انگلیسی، مغولی و اویغوری منتشر شده و به عقیده «ناصر دبیر»، نگارنده آن، می‌تواند به عنوان سفیر فرهنگی ایران در اروپا، محققان و گردشگران مغولی و اروپایی را به ایران و مراغه هدایت کند.

این کتاب که برخی‌ها چاپ آن را پیش‌زمینه‌ای برای خواهرخواندگی «مراغه» و «اولان‌باتور» به شمار می‌آوردند، به مقدمه  «سیداحمد محیط طباطبایی»، رئیس کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم) و پیام‌هایی از مدیران دو سازمان مردم‌نهاد ایرانی و مغولی آراسته شده است.

این کتاب چه نسبتی با مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی امروز کشور دارد؟

نگارنده این کتاب در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا می‌گوید: این اثر با همکاری دو سازمان مردم‌نهاد ایرانی انجمن تاریخ‌پژوهان در مراغه و مرکز مطالعات تاریخی امپراطوری مغول در مغولستان تهیه شده است و دو کشور به علت اشتراکات عمیق سیاسی و فرهنگی و تأثیر و تأثری که بر همدیگر داشتند، دارای تاریخ مشترک هستند و امروزه روابط شان به علت ارتباطات مشترک تجاری دارای اهمیت است.

به گفته «ناصر دبیر»، امروزه هر دو کشور ایران و مغولستان به صلح جهانی اعتقاد راسخ دارند و کارکرد این کتاب می‌تواند به ارتباطات فرهنگی دو کشور عمق ببخشد.

وی همچنین این را هم مورد تاکید قرار می‌دهد که برخی‌ها در آیین اطلاع‌رسانی پایان تولید محتوای کتاب، موضوع خواهرخواندگی مراغه و اولان‌باتور را مطرح کردند، موضوعی که می‌تواند راه دیپلماسی فرهنگی بین دو کشور را در سطح وزارت امور خارجه یا پارلمانی باز کند.

این کتاب به درد چه کسانی می‌خورد؟

این کتاب به معرفی تخصصی و ارائه اطلاعات عمیق از آثار دوره ایلخانی ایران می‌پردازد و می‌تواند برای استفاده محققان، دانشجویان، گردشگران و علاقه‌مندان آثار و اسناد تاریخی مفید باشد چون در این کتاب به روایت متنی از تاریخ اکتفاء نشده بلکه روایت تاریخ دوره دوم حضور مغول‌ها در ایران به آثار و اشیای تاریخی پیوند خورده است.

به عقیده نگارنده، در این روش با روایت تاریخ از طریق اشیاء و اسناد مستند و معتبر تاریخی، پیام گذشتگان به نسل حاضر و آینده راحت‌تر منتقل می‌شود و به طور طبیعی روش درک و فهم از تاریخ گذشته، واقع‌بینانه و منصفانه‌تر است.

تولید محتوای این کتاب چهار سال پیش به پایان رسیده و هزار نسخه از آن در مغولستان چاپ و به دست رئیس‌جمهوری این کشور رونمایی و به مرجع دانشگاهی مغولستان تبدیل شده است.

علاوه بر آن هزار نسخه دیگر در ترکیه چاپ و در مراکز علمی و سفارتخانه‌های اروپا توزیع شده است بنابراین یکی از کارکردهای دیگر این کتاب می‌تواند هدایت محققان و گردشگران مغولی و اروپایی به ایران و مراغه باشد.

علاوه بر آن در ایران هم این کتاب می‌تواند یکی از منابع قابل اتکا در موضوع معرفی دوره ایلخانی، مراغه و موزه مراغه قلمداد گردد و بعد دیگر این کتاب چندزبانه بودن آن است که می‌تواند برای آموزش دانشجویان و زبان‌آموزان زبان‌های انگلیسی و مغولی مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

این کتاب به چه سئوال‌هایی پاسخ می‌دهد؟

مهم‌ترین سوالی که این کتاب به آن پاسخ می‌دهد این است که تهاجم سیاسی و فرهنگی بر کشور ایران با پشتوانه عمیق سیاسی و فرهنگی، کارگر نبوده است و معلوم می‌کند با وجود غلبه کامل قوم مهاجم به کشورمان و تسلط کامل آنان بر این سرزمین، پیروزی نهایی با ایران بوده و این مغول‌ها بودند که تحت تأثیر فرهنگ، سیاست و تدابیر حضور دانشمندان ایرانی در دستگاه آنان، تغییر کرده‌اند.

سئوال دیگری که این کتاب به آن پاسخ می‌دهد وجه دومی از چهره مغول‌ها را معلوم می‌کند که با وجه اولیه چهره مغول‌ها کاملاً متفاوت بوده است و در چهره دوم مغول‌ها بانی رستاخیز مجدد معماری اسلامی بودند که با رصدخانه مراغه آغاز شده و زمینه‌ای را به وجود آورده که موجب رونق هنرها و صنایع بومی ایران شود و در این کتاب به آثار برجا مانده از هنر و صنایع این دوره پرداخت شده است.

چه مسایلی در این کتاب مطرح شده است؟

این کتاب در ۶ فصل تهیه شده که فصل اول آن به مقدمه و شناخت منظر فرهنگی مراغه در گذشته‌های تاریخی و دوره‌ای که پایتخت ایران اختصاص یافته و به ترسیم چشم‌انداز فرهنگی مراغه در عصر حاضر با عنوان «شهرموزه» پرداخته است و در فصل‌های دیگر به شرح مجموعه سکه‌ها، مجموعه سفال، بخش فلز، بخش شیشه و بخش کتابت موزه مراغه پرداخت شده است.

ایده تازه کتاب چیست؟

این کتاب با همکاری سازمان مردم‌نهاد مغولی به زبان‌های انگلیسی و مغولی جدید و قدیم(اویغوری) ترجمه شده و تمام متن کتاب به زبان‌های فارسی، انگلیسی، مغولی و اویغوری منتشر شده است که در نوع خود بی‌نظیر بوده و تلاش بر این بوده است که نتیجه اثرگذاری آثار فرهنگی، هنری موزه مراغه به ایران محدود نشود و در مغولستان و جهان گسترش یابد تا شاید موجب هدایت گردشگران به ایران و مراغه گردد.

نویسنده و عوامل کتاب را بشناسیم

نویسنده این کتاب «ناصر دبیر»، فارغ‌التحصیل مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی کشور، رئیس موزه ایلخانی مراغه و دبیر کارگروه ایلخانی انجمن تاریخ‌پژوهان مراغه است و این کتاب را با تجمیع و جمع‌بندی چندین مقاله ارائه شده در دانشگاه‌های معتبر کشور نظیر دانشگاه تبریز، هنر اسلامی، خواجه‌نصیر، فرهنگستان هنر و شهید بهشتی به رشته تحریر در آورده است.

دکتر محمد نوروزی، مترجم انگلیسی آن از ایران، «سرن بایام باسورن» مترجم مغولی آن از مغولستان، «سیامک جاوید» عکاس آن از ایران، «محمد شهریاری» از ایران و الهه حبیبی از انگلستان ویراستار فارسی و «آنابل بویر» از استرالیا و «هریت فیلیپس» از انگلستان ویراستار انگلیسی هستند.

همچنین «نارانتویا»، «نیامابادراچ» و «بدرال» از مغولستان ویراستار مغولی و «مونخ بولد» طراح از مغولستان در انتشار این کتاب نقش داشته‌اند؛ ناشر مغولی این کتاب سازمان مطالعات تاریخی امپراطوری مغول و ناشر ایرانی آن نیز خود مؤلف بوده است.

این کتاب در ۳۹۶ صفحه مصور و رنگی در قطع خشتی بزرگ چاپ شده و با همکاری دو دستگاه دولتی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌شرقی و دانشگاه مراغه تهیه شده است.

به گزارش ایرنا کتاب «آثار فرهنگی، هنری موزه ایلخانی ایران-مراغه» به معرفی تخصصی دوره‌ای از تاریخ ایران می‌پردازد که مراغه به عنوان پایتخت حکومت ایلخانی انتخاب و جریان حضور مغول‌ها در ایران دگرگون شده و رویکرد جهان‌داری جایگزین روحیه جهان‌گیری و روح سازندگی جایگزین رویه ویرانگری مغول‌ها در جانب غربی امپراطوری آنها شده است.

از آن دوره می‌توان به دوره دوم حضور مغول‌ها در ایران یاد کرد که ۱۰۴ سال دوام داشته و کاملاً با دوره اول که از لحظه شکل‌گیری قوم مغول تا رسیدن آنها به مراغه که نیم قرن بوده، متفاوت است.

این کتاب ساعت ۱۶ فردا، سه‌شنبه با حضور برخی از چهره‌های فرهنگی کشورمان در سالن نمایش دانشگاه مراغه رونمایی، و تصاویر آن به صورت زنده از صفحه اینستاگرام ایرنای دفتر مراغه به نشانی «irna_maragha» پخش می‌شود.

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کتابخانه نرم خبر

فضا و نظریه اجتماعی

منتشر شده

در

توسط

آندری ژلنتیس در کتاب «فضا و نظریه اجتماعی» با توضیح در خصوص آراء فیلسوفان به ارایه برخی از چشم‌اندازهای نظری و برجسته کردن اهمیتشان برای پروراندن یک نظریه اجتماعی فراگیر و پذیرفته‌تر می‌پردازد.

کتاب «فضا و نظریه اجتماعی» نوشته آندری ژلنتیس و ترجمه آیدین ترکمه است که در ۳۷۶ صفحه شامل یک درآمد، ۶ فصل و کتاب شناسی توسط انتشارات علمی و فرهنگی در چاپ دوم در ۱۳۹۹ خورشیدی روانه بازار شده است.

معرفی کتاب

آندری ژلنتیس در «درآمد» ضمن برشمرده فصول کتاب می نویسد که هدف این کتاب ارایه برخی از چشم انداز های نظری و برجسته کردن اهمیتشان برای پروراندن یک نظریه اجتماعی فراگیر و پذیرفته تر است. به بیان دقیق‌تر نویسنده در اینجا به دنبال ارایه یک دید کلی جامع از تمامی کوشش های صورت گرفته در پیکره دانشی که زمینه نظریه‌های اجتماعی فضا را تشکیل می‌دهند، نیست بلکه مقصود او ضرورتاً گزینشی است و به پیشرفت اندیشه ورزی درباره فضا تا حدی بر حسب ترتیب زمانی می‌پردازد. (۱)

فصل اول کتاب با عنوان «کارل مارکس: فضامندی صنعتی ماتریالیسم تاریخی» با مطالبی همچون «مارکس و فضا، فضا به سان نیروی تولید، فضامندسازی برداشت های مارکس از جامعه، مراحل مختلف تقسیم کار: گذار از فئودالیسم به سرمایه داری، فضامندی تقسیم کار تفصیلی، تقسیم کار در جامعه، تقسیم کار در صنعت، همکاری و صنعت بزرگ مقیاس، تقسیم کار و مانوفاکتور، ماشین آلات و صنعت بزرگ مقیاس، فضای بازتولید کار، فضا و گردش، سرمایه داری به سان نظام جهانی و نتیجه گیری اختصاص پیدا کرده است. آندری ژلنتیس در فصل نخست تحلیلی انتقادی از وجه فضای ضمنی ماتریالیسم تاریخی مارکس و نقد سرمایه داری ارایه می دهد. این فصل به فضا به عنوان وسیله و نیز نیروی تولید در سرمایه‌داری می‌پردازد که این خصوصیت دوگانه فضا در آن هم به‌سان فرآورده و هم به‌ عنوان وسیله تولید ضرورتاً انتزاع فضا را به عنوان کالایی به طور فزاینده بت‌واره بررسی می‌کند. از این رو مالکیت و کنترل فضا همچون عاملی در سازماندهی و تداوم بخشیدن به سرمایه‌داری به طور فزاینده شهری در نظر گرفته می‌شود که بر مبنای آن بیگانگی پرولتاریا و تا حدی بحث برکنده شدنشان را نشان از طبیعت و نیز فرآورده‌های کارشان فهمیده می‌شود.

«گئورگ زیمل: فضای جامعه شناسی صوری» عنوان فصل دوم از کتاب حاضر است. آندری ژلنتیس در این فضل به مباحثی همچون «فضا در کانتکست پروژه زیمل، جامعه شناسی فضای زیمل-ابعاد فضا، یکتایی/انحصار، مرزهای فضا، ثبات شکل های اجتماعی در فضا، مجاورت و فاصله فضایی، تحرک در فضا، تحلیل زیمل از فرایندهای اجتماعی-فضایی، سیستمی به سان فضای مدرنیته، شخصیت ها در فضا، پول، مقر فضا و فضاهای گریز، پدیدارشناسی فضا و گئورگ زیمل: نخستین جامعه شناس فضا» اشاره دارد. نویسنده در این فصل عنوان می‌کند که سهم زیمل در نظریه اجتماعی فضا را می‌توان از آنرو مهم دانست که برداشت او ابعاد مولفه ها و مسایلی را پیش می کَشد که در جاهای دیگر و از سوی نظریه‌پردازان بعدی و شاید شناخته شده‌تر فضا شناسایی و پرورده شدند. (۲) وی در ادامه عنوان می‌کند که پروژه کلی زیمل را می‌توان همچون پروژه ای توصیف کرد که به دنبال آن است تا کاویدن نیروها، شکل ها و توسعه جامعه زیستی، همکاری، پیوند و همزیستی افراد را به سان ابژه جامعه‌شناسی بنا کند. (۳)

فصل سوم کتاب با عنوان «هانری لوفرر: تولید فضا» نامگذاری شده است؛ فصلی که در آن به مباحثی همچون «نظریه فضای لوفور: کانتری و سیتی، دیالکتیک فضای لوفور، سه مولفه ضرورت تولید فضا از دید لوفور؛ پرکتیس های فضایی، بازنمایی های فضا، فضاهای بازنمایی، پرکتیس های فضایی و سازماندهی اجتماعی، سیاست و قدرت فضا، امر روزمره در تولید فضای لوفور، اهمیت تولید فضای لوفور» پرداخته می شود. آندری ژلنتیس پروژه لوفور که در تولید فضا به اوج خود می‌رسد، محصول فرآیندی طولانی می داند که تحلیل های او درباره ابعاد مختلف مدرنیته در آن به بازاولویت بخشی وی به فضا به عنوان عاملی بنیادی در فهم سرمایه‌داری می انجامید. نویسنده معتقد است که تحلیل لوفور از فضا پیچیده و چالش برانگیز است و نیز می‌توان گفت در تحلیل نظری و بنیادی فضا در نظریه اجتماعی کنونی مهم و چشمگیر است. در حقیقت نقش لوفور به عنوان چهره ای کلیدی در پرورش علایق و دغدغه های معاصر درباره فضا بیانگر وزنی است که در این کتاب به کار او داده شده است. (۴)

آندری ژلنتیس عنوان فصل چهارم از کتاب خود را «دیوید هاروی: اقتصاد سیاسی فضا» می نامند. این فصل مطالبی همچون «فضای سرمایه داری صنعتی، انباشت و چرخه های سرمایه، محیط ساخته شده سیتی و اوریان، فرمان راندن بر فضا و بازار زمین، مبارزه و ستیز طبقاتی در فضا و بر سر آن، هژمونی، دولت و فضاهای تولید و بازتولید و نتیجه گیری» را مورد نظر قرار می دهد. نویسنده در این فصل به سهم هاروی در تحلیل فضا می پردازد و می نویسد که پروژه هاروی مانند پروژه لوفور دل مشغول پروراندن نظریه ای درباره تولید فضاست که نقش فضا را در انباشت و گردش سرمایه افزون بر نقشش در بازتولید نیروی کار تصدیق کند. (۵) وی در ادامه می آورد که نقش هاروی در تحلیل فضا کوششی است که نشان دهنده فهم و تبیین این مساله است که چشم انداز شهری مدرن چگونه چشم‌اندازی بوده است و زیر لوای سرمایه‌داری چگونه همچنان شکل می‌گیرد. (۶)

«میشل فوکو: فضا، دانش و قدرت» عنوان فصل پنجم از کتاب حاضر است؛ فصلی که در آن به مباحثی از جمله «قدرت، دانش و فضا، دیسکورس های انضباطی فضا، نخستین متخصصان فضا-دیسکورس پزشکی، زیست قدرت و فضا و نتیجه گیری» می پردازد. آندری ژلنتیس می نویسد، آنچه در این فصل واکاویده خواهد شد، گفتمان هایی انضباطی هستند که پرکتیس های پراکنده قدرت جاری و ذاتی در بازنمایی های شکل های فضا را که بخش اصلی نظریه اجتماعی فوکو است، وضوح می بخشند. این گفتمان ها به فهم خاستگاه های تاریخی و توسعه جامعه مدرن عمران شهری مربوط هستند. صفحه ۲۵۷ نویسنده در این فصل معتقد است که فوکو در تحلیل خود از فضای عصر مدرن بر این تاکید دارد که فضاهای خاص چگونه به واسطه دیسکورس های انضباطی و تکنولوژی های قدرت دانش تولید طراحی، ساخته، کنترل و تنظیم می شوند. (۷)

آندری ژلنتیس فصل ششم خود را با عنوان «میراث ها و چشم اندازها: فضامندسازی مدرنیته معاصر» نامگذاری می کنند. وی در این فصل به مباحثی مانند «گرایش ها و افق های نو درباره فضا، فضای شهری، چشم انداز و نظریه فضایی، فضا و جنسیت، نژاد و فضا، بزهکاری/جرم و فضا، جهانی شدن و فضا، جامعه در فضای جهانی، جهان آوری-جریان ها و مهاجرت، کستلز-زمان ابدی و فضای جریان ها، گیدنز-فاصله گذاری زمان-فضا، فضای پسامدرنیزه شده و نتیجه گیری» می پردازد. نویسنده در این فصل خلاصه ای از آرای فیلسوفانی که شرح آنها در فصل های گذشته آمده، ذکر می کند و می نویسد که آنچه می‌توان درباره تمام این نظریه پردازان گفت، این است که آنها فضا را جدی گرفته و کوشیده اند تا تحلیل‌هایی را بپرورانند و تبیین هایی را درباره نقش فضا در واقعیت اجتماعی و تاثیرش بر آن، در اختیار بگذارند؛ افرادی که ملاحظات مفصلی را ارایه کرده‌اند. در واقع مبنایی هستند که می‌توان گفت، اولویت بخشی به فضا و نظریه اجتماعی از آن برخاسته است. این افراد تاثیر چشمگیری در پرورش تحلیل های نوین فضا به لحاظ نظری و بنیادی -واقعی داشتند.

نویسنده در این فصل می کوشد تا به برخی از پیشرفت ها و گرایش های نوین در حوزه فضا و نظریه اجتماعی بپردازد که می‌توان گفت میراث این نظریه های اجتماعی فضا در آنها اثر گذار بوده است. پس در این فصل به این مساله پرداخته می‌شود که فضا و نظریه‌های اجتماعی آن چگونه در کانتکست های مختلف برای تحلیل روابط و ساختارهای اجتماعی معاصر الگوهای جابجایی و جریان‌ها نابرابری ها و تجربه به کار بسته می شوند و نیز اینکه رویکردهای نوین چگونه پرورانده می‌شوند و همچنین به برخی از پیشرفت های نوین در نظریه اجتماعی پرداخته می شود.

آندری ژلنتیس در «کتابشناسی» منابع مورد مطالعه خود را می آورد.

منبع

۱- ژلنتیس، آندری(۱۳۹۹). «فضا و نظریه اجتماعی، ترجمه: آیدین ترکمه، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ص ۱۰.

۲- همان، ۸۹.

۳- همان، ص ۹۱.

۴- همان، ۱۳۶.

۵- همان، ۲۱۰.

۶- همان، ۲۵۵.

۷- همان، ۲۹۵.

ادامه مطلب

کتابخانه نرم خبر

علم و دین سرآغاز همه‌چیز

منتشر شده

در

توسط

کتاب علم و دین سرآغاز همه چیز، یکی از برجسته‌ترین آثار هانس کونگ اندیشمند متعالی سوئیسی به شمار می‌رود که نقش آثار و شخصیت او برای متفکران ایرانی بسیار مهم بوده است.

زندگینامه هانس کونگ

هانس کونگ  در سوئیس چشم به جهان گشود. او در سال های جوانی  به عنوان کشیش کاتولیک سوئیس منصوب شد. تحصیلات مقدماتی خود را در محل تولد به پایان برد و در ۲۰سالگی به رم رفت و در دانشگاه پاپی معروف به دانشگاه گریگوری، مشغول تحصیل در رشته فلسفه و الهیات شد.

کونگ در مقطعی تصمیم گرفت تا جهت ادامه تحصیل به فرانسه برود و در انستیتو کاتولیک و دانشگاه سوربن به تحصیل پرداخت. پس از آن به لوزان بازگشت و مدت ۲ سال در کسوت کشیشی خدمت کرد.

در ۱۹۶۰ میلادی دعوت دانشگاه توبینگن آلمان را برای تصدی کرسی استادی الهیات پذیرفت و تا زمان بازنشستگی در آنجا به تدریس و تحقیق مشغول بود. در ۱۹۶۲ میلادی به عنوان مشاور رسمی پاپ یوهانس بیست سوم در امور الهیاتی منصوب شد که در این منصب نقش بسیار مهمی در تشکیل شورای دوم واتیکان داشت. فعالیت های این شورا سبب شد، دیگر ادیان از جمله اسلام توسط کلیسای کاتولیک به رسمیت شناخته شود.

 

مهمترین فعالیت‌های کونگ

کونگ در ۱۹۶۳ میلادی با تأسیس رشته الهیات تقریبی و نیز مؤسسه تحقیقاتی تقریب ادیان در دانشگاه توبینگن، کرسی تدریس این رشته جدیدالتأسیس و ریاست این مؤسسه را برعهده می گیرد و در زمینه وحدت میان ادیان قدم های مؤثری برمی دارد.

اواخر دهه ۱۹۶۰ کونگ به عنوان نخستین متأله برجسته کاتولیک روم بود که پس از جدا شدن کلیساهای کاتولیک قدیمی از کلیسای کاتولیک روم در اواخر سده نوزدهم به دکترین عصمت پاپی اعتراض کرد و به دنبال آن واتیکان صلاحیت تدریس الهیات کاتولیک وی را لغو کرد.

کونگ در ۱۹۷۸ میلادی در آموزه عصمت پاپ مردود شد، به او اجازه ادامه تدریس به عنوان یک متکلم کاتولیک را ندادند اما وی به عنوان استاد الهیات بومی در توبینگن ماند تا اینکه با عنوان استاد برجسته در ۱۹۹۶ بازنشسته شد.

کتاب وی با عنوان «معصومیت و استسفار» به واسطه اعتراض به دکترین عصمت پاپی بحث های زیادی را در اواخر دهه ۷۰ خورشیدی طرح کرد. اثر دیگر وی با عنوان «مسیحی بودن» ماه ها پس از انتشار در ۱۹۷۴ میلادی در آلمان در فهرست کتاب های پرفروش قرار گرفت.

کونگ در اوایل دهه ۹۰ اقدام به راه اندازی پروژه ای به نام اخلاق جهانی با محوریت توصیف نقاط اشتراک ادیان جهان کرد؛ این پروژه اصول قوانین رفتاری را تدوین کرده که هرفردی می تواند آنها را در پیش گیرد.

وی با تأسیس مؤسسه «اخلاق جهانی»، تلاش های مستمری جهت گفت وگوی میان تمدن ها به ویژه گفت وگو و وحدت میان ادیان به عمل آورد و در راستای این اقدام به نقاط مختلف جهان از جمله ایران در ۱۹۷۲ میلادی سفر کرد و در دانشگاه ها و مراکز مختلف فرهنگی به سخنرانی پرداخت.

مهمترین ویژگی های اندیشه جهانی کونگ
دغدغه اصلی او ایجاد نوعی وحدت میان فرقه های مسیحی و در نهایت میان ادیان مختلف بود. همواره می کوشید با دیدگاه ها و عقاید گوناگون وارد گفت وگو شود و از این طریق میان آنها نوعی توافق برقرار سازد. بر همین اساس گفت وگو در الاهیات او نقش محوری دارد. اهمیت کونگ در کاتولیک و مدرن بودن اوست. بر همین اساس در نوشته ها و آثار وی تلاش فراوانی جهت جمع میان سنت و مدرنیته به عمل آمده است. چنان که روشن است، آیین کاتولیک به واسطه پایبندی به آموزه ها و دگماهای سنتی نتوانسته با مدرنیته سازگاری پیدا کند، از این رو الهی دانان کاتولیک در جمع میان سنت و مدرنیته همیشه دچار تکلفات و مشکلاتی شده اند. مهمترین دیدگاه هانس در دوران معاصر که باعث شهرت جهانی او شده، ایده اخلاق جهانی وی است. کونگ درباره انگیزه تأسیس این مؤسسه خود چنین می گوید: سال ها به مطالعه ادیان مختلف پرداخته ام و به این نتیجه رسیده ام که ادیان معتبر جهان علی رغم اختلاف و مناقشه در اصول اعتقادی، در اخلاق عملی نقاط مشترک بسیاری دارند.

نگاهی به مهمترین کتاب های کونگ

از این محقق معاصر ۵۰ اثر در الهیات بجا مانده است. معروف ترین آثار وی که به فارسی ترجمه شده اند عبارت است از: معصوم(ع)، خدا در اندیشه فیلسوفان غرب، متفکران بزرگ مسیحی، زن در مسیحیت، علم و دین، الهیات برای هزاره سوم و ‌ اسلام است. کتاب های کلیسا، ساختارهای کلیسا  و کلیسا و آزادی به نقد ساختار کلیسای کاتولیک می پردازند و سرانجام کتاب «خطاناپذیری» را که به طور صریح ایده معصومیت پاپ و ساختار سلسله مراتبی کلیسای کاتولیک را نفی می کند.

در کتاب مسیحی بودن تفسیر جدیدی از آموزه های اساسی مسیحیت ارایه می دهد و مسیحی بودن و به طور کلی دیندار بودن در دنیای مدرن را شرح می دهد. در این کتاب نیز روش نقد تاریخی هانس کونگ در بررسی آموزه های مسیحی کاملاً آشکار است و رویکرد پلورالیستی و تقریب میان ادیان در جای جای کتاب به چشم می خورد.

در این کتاب هانس کونگ ضمن نقد و بررسی مسیحیت به دیگر ادیان از جمله ادیان شرقی و ابراهیمی با دید مثبت می نگرد و بیان می کند که همه ادیان معتبر جهان در پی بیان یک حقیقت هستند. همچنین اخلاق و ساحت انسانی ادیان را برجسته می کند و معتقد است که از طریق آن می توان میان ادیان وحدت برقرار کرد.

در کتاب مسیحیت که جامع ترین و مهمترین کتابی است که تاکنون در زمینه مسیحیت نوشته شده، مسیحیت به چهار دوره تاریخی و به بیان خودش به چهار الگوی تاریخی تقسیم می شود: الگوی هلنیستی مسیحیت باستان، الگوی کاتولیک رومی قرون وسطی، الگوی پروتستان نهضت اصلاح دین و الگوی مدرنیته.

هانس کونگ در کتاب «آیا خدا وجود دارد؟» نشان می دهد که فلسفه دکارت، کانت و تجربه گرایان انگلیسی به همراه پیشرفت های علوم تجربی، مساله دینداری در دنیای جدید را به چالش گرفته است. لذا در این کتاب می کوشد با نقد مبانی فلسفی فلسفه جدید نشان دهد که در دوران مدرن نیز می توان دیندار بود و به خدا ایمان داشت و طرفدار فلسفه و علوم جدید نیز بود. در این کتاب به آرای ملحدانی نظیر فویرباخ، فروید و مارکس پرداخته می شود و نیز فصلی از کتاب به بحث درباره نیهیلیسم نیچه اختصاص دارد.

بیانیه «اخلاق جهانی» کونگ

کونگ می کوشد، برای تحقق اخلاق جهانی، سندی تنظیم کند که ابتدا با نام «به سوی اخلاق جهانی: بیانیه اولیه» پیش نویس شد و سپس به نام  بیانیه «اخلاق جهانی» ارایه شد. این از جمله آخرین آثار هانس کونگ، الهی دان برجسته کاتولیک است. نکات مهم این بیانیه عبارتند از:  دنیا در رنج فراوان فرو رفته است. این سند علیه اغتشاش پشت پرده اجتماعی، به حاشیه راندن اکثریت مردم دنیا، تنش بین زن و مرد، کشاکش های دینی و سقوط های سیاسی سخن گفته و اظهار داشته است که دنیا در حال تجربه کردن یک بحران اساسی است. هانس کونگ اظهار می کند که اقتصاد جهانی، بوم شناسی و سیاست به واسطه فقدان یک بینش وسیع، رهبری سیاسی جهان که اکنون در سطح متوسطی قرار دارد و ارایه پاسخ های قدیمی و بیهوده به چالش های جدید با موانع بسیاری رو به رو شده است.

هرگز نیاز وجود یک مکانیسم برای مبارزه با این مشقت جهانی تا این حد حس نشده بود. خوشبختانه اخلاق مشترکی میان تعالیم دینی تمام ادیان جهان وجود دارد. این امر می تواند بنیادهای اخلاقی را برای وجود بینشی در راستای هدایت زنان و مردان فراهم کند؛ بینشی که آنها را از ناامیدی و جامعه را از هرج و مرج دور نگاه دارد.

با وجودی که امروزه از اقتصاد مؤثر، منابع فرهنگی و معنوی برای معرفی بهتر اخلاق جهانی برخوردار هستیم، این شرایط (شرایط مطلوب اخلاق جهانی) تنها زمانی محقق می شود که مردم دنیا در صلح زندگی کنند و مسوولیت حفاظت از زمین را با یکدیگر سهیم شوند. بدون اخلاق جدید جهانی نظم جدید جهانی وجود نخواهد داشت.

کونگ اعتقاد دارد، این سند جدید براساس یک اتفاق نظر منتشر می شود، زیرا پارلمان ادیان جهان عرصه را برای گفت وگو حقیقی بازکرده است، این اقدام در مقابل محافل گفت وگوی دینی قرار می گیرد که فضا را به دادگاهی برای محکوم کردن طرف مقابل تبدیل کره اند.

 

گفت و گوهای هانس کونگ با آیت الله محقق داماد درباره حقوق زنان در اسلام

آیت الله محقق داماد درباره کونگ می گوید: ‌او در همان ایام مردی سالخورده بود اما بسیار مودبانه و متواضعانه مباحثه می کرد. برای من که با روش مباحثه طلبگی عادت کرده بودم، بسیار آموزنده بود که هرگز سخن طرف مقابل را قطع نمی کرد، وقتی مطلبی را قانع کننده تشخیص می داد با کمال تواضع مکرر با شادمانی اظهار قبول و پذیرش همراه با تشکر می کرد.

روزی به صراحت مطلبی را گفت که حاوی سه نکته بود و هرسه نکته برای همه ما آموزنده و جالب بود. گفت من معتقدم که «بدون صلح در میان ادیان، صلحی در میان ملت ها تحقق پیدا نمی‌کند. بدون گفت وگوی میان ادیان صلحی در بین ادیان اتفاق نمی افتد. بدون پژوهش در باره مبانی ادیان گفت وگویی در میان ادیان برقرار نمی شود.»

 

پایان زندگی هانس کونگ

الهی دان پرآوازه، پرکار، پرنویس، جهانی‌نگر و اهل انصاف و دگراندیش سوییسی با بر جای گذاشتن بیش از ۵۰ اثر تحقیقی ۶ آوریل ۲۰۲۱ میلادی دار فانی را وداع گفت.

ادامه مطلب

کتابخانه نرم خبر

جلد به جلد با مجموعه کتاب‌های تاریخ مطبوعات آذربایجان

منتشر شده

در

توسط

کتاب تاریخ مطبوعات آذربایجان

تبریز – نرم‌خبر – «محمد عزیزی‌راد» مولف مجموعه کتاب‌های تاریخ مطبوعات به گواه اطرافیانش چشم‌هایش را پای نگارش این مجلدها می‌گذارد؛ خودش می‌گوید که جرقه نوشتن آنها با مطالعه کتاب‌های تاریخچه و تحلیل روزنامه‌های آذربایجان اثر دکتر موسی مجیدی و دانشنامه مطبوعات آذربایجان در ذهنش زده شد اما دیدگانش شهادت می‌دهد که به نوشتن عشق می‌ورزد و جرقه‌ها بهانه است.

نخستین برگ‌های کتابش به آزادی عمل فعالیت‌های رسانه‌ای طی چهل سال گذشته و حیات طیبه انقلاب شکوهمند اسلامی می‌پردازد و اینگونه ادامه می‌دهد که «شاید برای آنانی که دوره پهلوی پدر و پسر را درک نکرده‌اند یا اطلاعات کافی از خفقان سیاسی و رسانه‌ای حاکم بر ایران آن دوره، در فاصله سال‌های اسفند 1299 تا 22 بهمن 1357 شمسی ندارند، اهمیت فضای باز رسانه‌ای دوره بعد از پیروزی انقلاب اسلامی برایشان ملموس نباشد».
جلد اول این مجموعه کتاب‌ها که در بهار 1396 در انتشارات «فادیا» به چاپ رسید، به تاریخ مطبوعات آذربایجان در دوره رضاخان یعنی از کودتای سوم اسفند 1299 تا بیستم شهریور 1320 اختصاص یافته است.
این کتاب در گام نخست سیر قهقرایی انتشار جراید در تهران و شهرستان‌ها را توصیف می‌کند و از تعارض‌ها و ناکامی‌هایی که اصلاح‌طلبان مشروطه‌خواه با آنها درگیر بودند و همان موضوع معلول به قدرت رسیدن رضاشاه بود، پرده برمی‌دارد تا قدرت تحلیل موضوعات از سوی مولف در همان ابتدای کتاب به اثبات برسد.
افت غیرقابل تصور مطبوعات محلی آذربایجان در دوره رضاشاه، تغییر محتوای مطبوعات محلی و غلبه آگهی در صفحه‌های آنها و تغییر مسلک و اسامی نشریات محلی نیز در ادامه جلد نخست از مجموعه کتاب‌های تاریخ مطبوعات آذربایجان به رشته تحریر درآمده است.
مولف پس از آن با توصیف انقطاع نسلی در تربیت روزنامه‌نگاران و آغاز افول مطبوعات محلی آذربایجان طی آن دوران به سراغ معرفی نشریاتی چون آذر، آذرآبادگان، آزاد، آسایش، ابلاغ، ادبی، اردیبهشت، آریا، اطلاع، الدین و الحیوه، برید شمال، بینا، پروین خمسه، پیمان، تبریز، تذکرات دیانتی، تکامل، جودت، خورشید و دور جدید می‌رود.
مولف در ادامه نیز نشریات دیگری چون رضائیه، سالنامه دانشسرای ایراندوخت تبریز، سده، سرحد، سهند، شاهین، شمالغرب، شمال‌شرق، طلوع، عنکبوت، فریاد آذربایجان، کرد، کیوان، گنجینه معارف، ماهتاب، ملانصرالدین و ندای حق را معرفی می‌کند و پایان‌بخش جلد اول این کتاب به نشریاتی که مجوز انتشار نگرفت و همچنین برخی از نشریات که توسط آذربایجانی‌ها در دیگر نقاط کشور منتشر شد، می‌پردازد.
جلد دوم / تاریخچه مطبوعات آذربایجان در مشروطه دوم
جلد دوم این مجموعه کتاب‌ها که در سال 1399 انتشار یافت، 44 عنوان نشریه منتشر شده در فاصله زمانی 25 تیر 1288 تا سوم اسفند 1290 شمسی را مورد بررسی قرار می‌دهد که 14 عنوان از آنها در چایپخانه‌های ارامنه و بقیه در چاپخانه‌های مسلمانان چاپ می‌شد.
«عزیزی» در مورد ایده تازه این مجموعه کتاب‌ها می‌گوید: در این مجموعه نشریات به صورت جامع تحلیل و تشریح می‌شود و برخلاف کتاب‌های رایج تاریخ مطبوعات مدیران، گردانندگان و نویسندگان جراید نیز در آنها معرفی شده است.
وی با اشاره به اینکه این مجموعه کتاب‌ها در هشت جلد تالیف می‌شود، این نوید را می‌دهد که جلد سوم این مجموعه نیز به زودی به دست مهاطبان برسد زیرا در مرحله انتشار قرار دارد.
«محمد عزیزی‌راد» دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علو م ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است و پیش از چهار سال مسئولیت دفتر خبرگزاری جمهوری اسلامی در «مسکو» را بر عهده داشت.
وی به نوشتن و تاریخ شفاهی آذربایجان عشق می‌ورزد و شاید به همین دلیل است که بی‌بهانه و با‌بهانه می‌نویسد.

ادامه مطلب

برترین ها